“O problema da loita contra a Velutina é que non existe un plan coordinado baseado na experiencia doutros países”

Entrevista a Sandra Rojas Nossa doutora da Universidade de Vigo encargada de coordinar o programa Stop Vespa Velutina promovido pola Asociación Galega de Apicultura (AGA) que distribuirá 3.000 trampas esta primavera para capturar ata 30.000 raíñas de vespa asiática.

Publicidade
“O problema da loita contra a Velutina é que non existe un plan coordinado baseado na experiencia doutros países”

Sandra Rojas Nossa

A Asociación Galega de Apicultura (AGA) acaba de poñer en marcha o programa Stop Vespa Velutina, o primeiro programa de carácter científico para tratar de frear a expansión desta praga en Galicia. A iniciativa está financiada en exclusiva por AGA con 52.000 euros de fondos propios, estenderase ao longo de todo o 2016 en diferentes fases e márcase como obxectivo atopar o método de trampeo e o atraente máis eficaz e selectivo para capturar exemplares de Vespa Velutina, algo que ata agora non foi testado de forma científica.

Sandra Rojas Nossa é a encargada de coordinar a nivel científico este programa. Doutora en Bioloxía do Grupo de Ecoloxía Evolutiva e da Conservación do Departamento de Ecoloxía e Bioloxía Animal da Universidade de Vigo, Sandra Rojas recoñece que “vai ser moi difícil” a erradicación da Vespa Velutina en Europa pero asegura que si se pode frear a súa expansión se se toman as medidas adecuadas.

Cal é a gravidade da expansión da prata de Vespa Velutina por España, e por Galicia en particular?
Vespa velutina tivo un crecemento poboacional exponencial e unha rápida expansión polas áreas costeiras de Galicia. Dado que este insecto social é un feroz depredador de abellas do mel e outros insectos, as poboacións das súas presas poden verse decimadas e como consecuencia diso, todos os procesos ecolóxicos nos que os artrópodos son relevantes poden verse afectados.

Un dos servizos ecosistémicos directamente ameazados pola expansión de V. velutina é a polinización de moitos cultivos e plantas silvestres que requiren insectos polinizadores para a formación de froitos e sementes.

Ademais disto, o sector frutícola tamén pode verse afectado xa que durante a fase de adulto este himenóptero consome froita e as maiores densidades poboacionais de V. velutina ocorren ao final do verán e o outono, cando ocorre a maduración de moitas das froitas que consumimos.

Empézana a coñecer tamén por vespa asasina…Está a esaxerarse sobre a súa incidencia no sector apícola e para o ecosistema ou é certo ao gravidade da súa ameaza?
Vespa velutina efectivamente ataca intensamente ás abellas do mel. Como resultado dos ataques as abellas cambian o seu comportamento e deixan de pecorear con normalidade, de maneira que aumenta o estrés e redúcese o alimento na colonia.

Con frecuencia os ataques prolongados durante o verán levan ao debilitamento das colonias e probablemente hai unha maior mortaldade de colonias. Con todo aínda non temos datos reais que nos permitan estimar o impacto para o sector apícola.

Que se sabe ata agora sobre como se pode controlar a súa expansión de forma probada e científica?
Actualmente estanse probando diferentes métodos de control, pero ningún deles constitúe unha única solución.

E as investigacións que se están realizando a nivel mundial, ¿En que liñas de traballo está a avanzarse?
Está a traballarse en métodos de protección das colmeas, uso de patóxenos para control biolóxico e estudo de feromonas que permitan a elaboración de atraentes específicos.

“Agora téntase combater a Velutina, pero non existe un plan coordinado baseado nas experiencias doutros países”

Como valora as medidas de control que se puxeron en marcha ata agora en Galicia por parte da Administración e dos propios apicultores? Non se está dando uns pouco paus de cego?
Un dos problemas é que a pesar de que en Francia xa viña combatendo o problema desde 2005 non se fixo nada por previr a súa expansión ou preparar aos sectores potencialmente afectados para o que viña. Agora téntase combater a esta especie invasora, pero non existe un plan coordinado baseado nas experiencias doutros países. Requírese máis comunicación, traballo en equipo e recursos.

Que importancia ten o programa Stop Vespa Velutina que vai poñer en marcha AGA en colaboración coa Universidade de Vigo?
A importancia do programa radica en que é unha iniciativa multidisciplinaria para buscar métodos de control desta especie invasora cunha redución dos efectos negativos para o medio ambiente.

Nesta época empézanse a colocar trampas para atrapar raíñas fundadoras, ¿Que recomendacións daría en canto a localización, deseño das mesmas e tipo de líquido atraente… para que sexan máis eficaces?
Recoméndase o uso de trampas só durante a primavera, xa que durante o verán as trampas atrapan unha enorme cantidade doutros insectos e poucas Vespa velutina en relación ás que hai no ambiente. Ao parecer a localización próxima a corpos de auga favorece as capturas.

Respecto ao deseño e tipo de atrayente é precisamente o que imos probar e esperamos ter resultados pronto. Un detalle importante no deseño é que a trampa teña ocos ou mallas que permitan a saída de pequenos insectos.

“As trampas para a Velutina débense colocar só na primavera e preto de cursos de auga”

Durante o verán é cando máis ataques se producen ás colmeas por parte da Vespa Velutina. ¿Que recomendaría aos apicultores para minimizalos?
Existen varias medidas que se poden empregar simultaneamente para protexelas, como a redución do tamaño da entrada nas colmeas para que a V. velutina non poida entrar facilmente a pillar larvas, ou o uso de mallas de protección nas colmeas. Algúns apicultores tamén optaron por levar as colmeas a sitios con pouca incidencia de V. velutina durante o verán, como zonas de montaña ou de interior.

No outono-inverno pasado vimos como a Vespa Velutina estivo moi activa ata case o mes de decembro. ¿Que poden facer os apicultores para combater a Vespa Asiática durante ese período?
Detectar os niños e chamar ás autoridades competentes para realizar a súa retirada.

Cre posible erradicar esta especie invasora ou frear a súa expansión en Galicia e en Europa?
A total erradicación é, desafortunadamente, moi difícil. Agora requírese un esforzo maior para a prevención da expansión a zonas onde aínda non chegou.

Cre que as abellas europeas lograrán adaptarse para facerlle fronte como fan as abellas asiáticas?
É probable que con suficiente tempo de interacción as abellas puidesen desenvolver defensas máis eficaces. Na natureza isto ocorre ao longo de moitas xeracións nas cales os predadores e as súas presas van modificando o seu comportamento en resposta a este tipo de interacción, pero no caso de Vespa velutina e Apis mellifera non sabemos canto pode tardar este proceso.

 “A erradicación da Velutina é moi difícil pero podemos evitar que se siga expandindo”

Por último, En que medida inflúe o estado sanitario e de vigor dunha colmea á hora de superar os ataques da Vespa velutina? Que recomendacións daría ao apicultor neste sentido?
É moi importante. Aínda que a Vespa velutina non ataca máis ás colonias máis numerosas, é importante manter colonias fortes, capaces de pecorear aínda que sentan ameazadas e o máis libres de enfermidades posible, xa que ao estar máis tempo dentro das colmeas indirectamente pódense potenciar procesos infecciosos.

É recomendable visitar e observar o colmear cunha maior frecuencia do que o facía antes da chegada de V. velutina a Galicia, xa que se se deixa só sen coidados nin atención logo pode ser moi tarde para aplicar métodos de control.

Algo máis que queira engadir?
A loita contra esta especie invasora debe realizarse con métodos complementarios e apropiados para atacar durante as diferentes fases do seu ciclo anual. Con todo é importante non perder a cabeza e non usar métodos que poden atentar contra a propia saúde e contra o medio ambiente.

image_print

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

Solicitamos o seu permiso para obter datos estadísticos da súa navegación nesta esta web, en cumprimiento do Real Decreto-ley 13/2012. Si continúa navegando consideramos que acepta o uso das cookies. OK | Máis información